Hij is High Potential, één van de 60 leiders van de toekomst, en hij zit tegen een burn-out aan. Gisteren schreef ik over het ‘vaatwassereffect’: het patroon waarin je jezelf onmisbaar maakt, en daar uiteindelijk de prijs voor betaalt.
Onlangs coachte ik Piet, een jonge middenmanager. Hij loopt vast op datzelfde vaatwassereffect. Zijn organisatie gaat voor toekomstige leiders die werken vanuit veerkracht en vertrouwen. Toch kopieerde hij, onbewust, het gedrag van Jan, zijn directeur.
Jan is al jaren succesvol, maar wel succesvol met een stijl van de oude stempel. Een stijl die werkte in organisaties van gisteren.
Piet heeft geleerd:
– razendsnel te analyseren en antwoorden klaar te hebben
– vergaderingen strak, inhoudelijk en in hoog tempo te leiden
– oplossingen aan te dragen
– over te nemen als het te langzaam gaat
Brandjes blussen? Hij is ‘the man’ en precies daar loopt hij op vast.
De organisatie verandert snel en de druk vanuit klanten blijft toenemen. Zijn reflex? Nog sneller denken en harder werken. Met als gevolg: hoofdpijn, onrust, verlies van focus, gejaagdheid. Waar hij vroeger energie kreeg van brandjes blussen, voelt het nu als een blok aan zijn been.
Langzaam groeit het besef: dit werkt niet meer. Maar veranderen is ingewikkeld.
Want het betekent twee uitdagingen tegelijk:
✅Zijn eigen gedrag veranderen/loslaten En
✅Weerstand bieden aan Jan, die hem het liefst terugduwt in het oude patroon.
Het vraagt moed om een andere route te kiezen: Hij vertraagt, observeert zichzelf en anderen, herkent wanneer hij in de brandblusmodus schiet, leunt dan bewust achterover en kiest voor het stellen van vragen in plaats van het geven van antwoorden. Hij luistert, echt, naar zijn team en naar zijn lijf!
Het ‘counter-vaatwassereffect’.
En wat gebeurt er? Zijn team groeit. Medewerkers blijken meer te kunnen dan hij dacht. Hij geeft minder antwoorden en krijgt meer eigenaarschap terug.
Toch schuurt het wel omdat zijn Directeur het “vaag gedoe” blijft noemen.
Hoe helpend zou het toch zijn als zij samen open zouden onderzoeken wat leiderschap vandaag écht vraagt?
Hoeveel Pieten lopen nu vast omdat ze succes kopiëren dat niet meer past?
En…waar bevindt jij je op dit moment: meer Jan of meer Piet?
