Vijf minuten nadat we thuiskwamen van een lange rit, stonden we schreeuwend tegenover elkaar. Over iets waar we het eigenlijk volledig over eens waren.
Hoe kan dat toch?
Ik was ziek en mijn partner moe van 10 uur rijden. Bij thuiskomst zat mijn dochter tevreden en onderuitgezakt op de bank. De woonkamer zag er prima uit. Zelfs een dweil nog in de emmer sop, als bewijs van goede intenties. Tot mijn partner naar boven loopt.
Daar blijkt het ontploft. Kleding, spullen en chaos als een spoor door alle kamers. En als klap op de vuurpijl een flinke beschadiging in de muur.
Hij ontploft en ik doe precies wat ik me al zo vaak had voorgenomen niet te doen: Ik ontplof mee! In plaats van rustig te blijven en te luisteren, laat ik me meeslepen. Terwijl ik wéét dat dit zo’n moment is waarop te harde woorden vallen. Woorden waarvan je later denkt: dit was het helemaal niet waard. Toch staan we binnen een paar minuten lijnrecht tegenover elkaar.
Over iets waar we ons allebei aan ergeren. Hij alleen iets meer dan ik.
Als hij even wegloopt, vraag ik mijn dochter wat er is gebeurd. Ze begint te huilen. Ze had de beschadiging niet gezien. En als ik zeg dat beneden er prima uitziet, maar boven niet, zegt ze: “Je had toch geappt dat ik de woonkamer en keuken moest opruimen?” Technisch gezien had ze gelijk.
Langzaam begint er iets te dagen bij mij. Dit gaat niet sec over rommel, een muur of vermoeidheid. Dit gaat ook over een afspraak die wij als samengesteld gezin ooit maakten: We spreken elkaars kinderen niet rechtstreeks aan.
Ooit bedacht vanuit rust. Met de beste bedoelingen vooral omdat we verschillend opvoeden en omdat we geen “jij bent mijn vader niet” discussies wilden.
Maar in de praktijk gebeurt er iets anders:
Hij kan zijn irritatie niet kwijt bij haar, dus komt het bij mij terecht.
Ik voel direct de neiging mijn dochter te beschermen.
Ik ga filteren wat ik wel en niet ‘doorbrief’.
En hij ervaart dat als bagatelliseren.
Voor we het weten staan we tegenover elkaar. Niet zozeer door wat er gebeurt.
Maar door de structuur die we ooit zelf bedachten.
Ik vraag me af: Veroorzaakt deze afspraak inmiddels misschien meer gedoe dan rust?
En terwijl ik daarover nadacht, besefte ik hoe vaak ik ditzelfde mechanisme zie bij leiders en teams. Afspraken die ooit helpend waren, worden later de bron van frustratie: Indirecte communicatie, via-via boodschappen, filteren en irritatie die zich verplaatst in plaats van oplost.
En niemand die doorheeft dat niet het gedrag, maar de ‘oude’ afspraak de spanning veroorzaakt.
Dus mijn vraag aan jou, als leider en als mens:
Welke afspraak in jouw team of organisatie zorgt inmiddels voor meer gedoe dan rust? En durf je die opnieuw te bekijken?
